• Tüm  yükseköğretim kurumlarının lisansüstü programlarına öğrenci seçme ve yerleştirme işlemlerinde ALES sonuçları kullanılır. Yükseköğretim kurumları, lisansüstü programlarına öğrenci seçiminde bu sonuçları ne şekilde kullanacaklarını adaylara duyururlar. Yükseköğretim kurumları seçme ve yerleştirme işlemlerinde sadece bu puanlardan yararlanabilecekleri gibi, bu puanları ön eleme amacıyla veya kendi yapacakları sınavın bir parçası olarak da kullanabilirler.
• Yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ihtiyacının karşılanması amacıyla,  araştırma görevlisi kadrolarına atanmak suretiyle yükseköğretim kurumları tarafından yurtdışına lisansüstü öğrenim görmek üzere gönderilecek adayların seçiminde de ALES sonuçları kullanılır. Bu yolla yurt dışında lisansüstü öğrenim görmek isteyen adayların ALES'e girmeleri zorunludur.  
• Yükseköğretim kurumları araştırma görevlilerinin atamalarında diğer değerlendirme ölçütlerinin yanı sıra ALES sonuçlarını kullanırlar. Kısacası, ALES sınavına girmeden ve bugünkü mevzuata göre en az 45 puan almadan herhangi bir yüksek öğretim kurumuna "Araştırma Görevlisi" olmak için başvuruda bulunmak mümkün değildir.

ALES'te sayısal ve sözel bölümlerden oluşan bir yetenek testi uygulanır. Sınavın ilk 90 dakikasında sayısal bölüm soru kitapçığı cevaplandırılır. İkinci 90 dakikada ise, verilen küçük arada dağıtılan sözel bölüm soru kitapçığı cevaplandırılır. Sınavda çoktan seçmeli sorulardan oluşan bir test uygulanır. Sınavda başarılı olmanın püf noktası zamanı iyi kullanabilmektir. Zira, soruların büyük kısmı hemen hemen her üniversite son sınıf öğrencisinin bilgi ve genel kültür düzeyine uygun sorulardır. Hızlı düşünebilen ve fazla oyalanmayan adaylar daha yüksek puan almaktadır. 

LES – ALES NEDİR ?                    

ALES, ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde olmak üzere iki kez yapılanan bir sınavdır.Sınava her dönem 130.000 ile 170.000 arasında aday katılmaktadır. Sınavda 40’ar sorudan oluşan Sayısal-1 ve Sayısal-2 testleri ile 80 sorudan oluşan sözel testi yer almaktadır.                    

Testlerde yer alacak soruların niteliği daha önce yapılan LES’te yer alan testlerdeki sorulara benzerdir.               

                    ALES ile LES arasındaki tek fark, LES’te yer alan 80 soruluk sayısal testin yerine ALES’te 40’ar soruluk Sayısal-1 ve Sayısal-2 testlerinin bulunması ve önceki yıllarda yapılan LES’te en yüksek değerlendirme puanı 80 iken AES’te bu puan 100’e çıkarılmıştır.                   

Yüksek öğretim kurumlarında öğretim görevlisi, okutman, araştırma görevlisi, uzman, çevirici ve eğitim öğretim planlamacısı kadrolarına açıktan veya öğretim elemanı dışındaki kadrolardan naklen atanabilmek için ALES’e girme şartı vardı. Bu kadrolar için 100 üzerinden en az 70 puan almak gerekiyor.                   

                   ALES’e katılan adayların sözel, sayısal ve eşit ağırlıklı ALES puanları hesaplanacak. LES’teki puanlardan farklı olarak, ALES puanlarının en yükseği 100 puan olacak. 2005 ve 2006 yıllarında yapılan LES sınavlarına giren ve aldıkları puanlar halen geçerli olan adayların LES puanlarına karşılık gelen ALES puanlarının nasıl hesaplanacağı ÖSYM tarafından açıklanmıştır.                      Yükseköğretim Genel Kurulunun 2 Şubat 2007 günü yapılan toplantısında, yükseköğretim kurumlarında yukarıda sayılan öğretim elemanı kadrolarına atanmak için yapılması gereken sınav ile Lisanüstü Eğitimi Griş Sınavının (LES) birleştirilmesine ve yeni sınavın adının “Akademik Personel ve Lisanüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES)” olmasına karar verilmiştir. 

ALES’E KİMLER GİREBİLİR?

                     Dört yıllık herhangi bir lisans programından mezun olan herkes bu sınava girme hakkına sahiptir. ALES, Kasım  ve Aralık aylarından olmak üzere yılda iki defa yapılır. Bu sınavda baraj eğer YÖK’e bağlı kurumlarda eğitmen olarak çalışma düşünülüyorsa(Akademik personel için) 70 normal yüksek lisans için ise 55 puandır. Kasım  ayında sınava giren bir aday Nisan  dönemi ve onu takip eden diğer dönemlerde de sınava gerebilir. Bu konuda bir sınırlama yoktur. Sınavdan alınan puanın geçerlilik süresi iki yıldır. Sözel yetenek ve sayısal yetenek olmak üzere 80 + 80 = 160 soruluk  iki bölümden oluşan bir sınavdır. Üç tip puan türü hesaplanır. Bunlar Sayısal-Ales Puanı , Esit Ağırlıklı-Ales Puanı ve Sözel Ales Puanı’dır.  Hangi puan türü hedefleniyorsa o alana ağırlık vermek gerekir. Sözel bölüm; sözcükte anlam, cümlede anlam, cümle sıralama, paragraf ve akıl yürütme sorularından oluşur. Sayısal bölüm ise; sayılar, şekil bilgisi ve geometri sorularından oluşmaktadır.    

ALES İLE NERELERE BAŞVURABİLİRİM ?

                      Yükseköğretim kurumlarında öğretim görevlisi, okutman, araştırma görevlisi, uzman, çevirici ve eğitim öğretim planlamacısı kadrolarına açıktan veya öğretim elemanı dışındaki kadrolardan naklen atanabilmek için ÖSYM tarafından yapılacak sınavda 100 üzerinden en az 70 puan almak gerektiği hükmü getirilmiştir.Akademik kariyere başlamanın yani bir yüksek lisans programına yerleşmenin ilk basamağı ALES’ten en az 55 puan almaktır. Yüksek lisans, tezli yüksek lisans ve tezsiz yüksek lisans olmak üzere ikiye ayrılır. Fen ve Edebiyat Fakültelerinden mezun olan öğrencilerin formasyon eğitimi alıp eğitim fakültesi mezunlarıyla aynı haklara sahip olabilmeleri için tezsiz yüksek lisans programını tamamlamaları gerekmektedir. Tezli yüksek lisans programına yerleşen adaylar bu programı bitirdikten sonra doktora eğitimine başvurabilirler. Doktora eğitimi için her enstitünün puan barajı farklıdır. Bazıları ALES’ten 50 puan alma şartı koşarken bazıları 55 puan alma şartı koşmaktadır. Bir yüksek lisans programını tamamlamış olanlar yalnızca doktora programına başvurma avantajı elde etmiş olmazlar. Bunun yanında bir devlet kurumunda görev aldıklarında yüksek lisans programını tamamladıkları için, yüksek lisans programını tamamlamamış bir memurdan daha yüksek derecede işe başlarlar. Ayrıca bazı A grubu memur alımında yüksek lisans şartı bulunmaktadır. Yalnızca devlet kadrosunda değil, özel sektörde çalışmayı düşünen bir aday için de lisans programını tamamlamış olmak büyük avantajlar sağlamaktadır. Çoğu zaman yüksek lisans programını tamamlamış olmak tercih sebebi olmaktadır.  

MEZUN OLUNAN LİSANS PROGRAMINDAN FARKLI BİR ALANDA YÜKSEK LİSANS PROGRAMINA BAŞVURU YAPILABİLİR Mİ?

                    Diyelim ki lisans programınızı bilgisayar mühendisliğinden tamamladınız, yüksek lisans programına felsefe ya da edebiyat alanında başvurabilirsiniz. Bu konuda başvurulacak alanlar arasında hiçbir sınırlama yoktur. Alan dışından yüksek lisans yapabilirsiniz. Ancak alan dışından kabul aldığınız için uyum derslerini almak zorundasınız.

                     Alan dışından yüksek lisans yaptığınız zaman bazı farklılıklar olmaktadır. Örneğin, edebiyat bölümünden mezun olan bir öğrenci, tarih bölümünden yüksek lisans yapıp devlet kadrosunda edebiyat öğretmeni olarak görev alırsa bu kişinin derecesinde bir farklılık olmaz. Kendi alanından yani edebiyattan yüksek lisans yaparsa yüksek lisans yapmamış bir meslektaşından farklı derecede göreve başlar.  

ALES’TE ÖLÇÜLMEK İSTENEN NEDİR?

                    ALES soruları; mantığa ve yorum gücüne dayanan, analitik düşünmeyi gerektiren nitelikte sorulardır. Bu sınavda ölçülmek istenen, alan bilgisi değildir. Hızlı düşünme ve zamanı çok iyi kullanma bu sınavda son derece önemlidir. Sözel bölümde hızlı okuma ve okuduğunu anlama önemlidir. Sayısal bölümdeki sorular da tıpkı sözel bölüm soruları gibi derin bir bilgi gerektiren nitelikte değildir. İşlemleri hızlı yapma, grafikleri doğru ve hızlı yorumlama bu bölümde çok önemlidir.  

 DGS

dgs sınavının içeriği nedir

Sınavda uygulanan test, lisans öğrenimindeki başarıda etkili olan sayısal ve sözel içerikli akıl yürütme (muhakeme) becerilerinin ölçülmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla ilgili olarak hazırlanan sorular, önlisans programlarında kazanılan bilgi ve becerileri ölçmeye yönelik değildir. Test soruları, farklı alanlardan gelen yükseköğretim kurumu mezunlarının cevaplayabilecekleri niteliktedir.Yani sınavda 80 adet sayısal test , 80 adet sözel test bulunmaktadır. 

2008 dgs başvuru şartları
 Adaylar, dikey geçiş için yapılacak olan sınavlara son yapılan düzenlemeler ile sınırsız olarak girebilirler. O yıl son sınıfta olup da staj dışındaki mezuniyet şartlarını yerine getirmiş olan adaylar da sınava başvuru yapabilir. Yüksekokulların birden çok önlisans programından mezun olan öğrenciler, mezun oldukları her bölüm için yine sınırsız olaral  DGS’ye girebilirler. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) meslek yüksekokullarının son sınıf öğrencileri ve mezunları ve aynı koşullarda yurtdışından mezun olup denkliği kabul edilen adaylar da DGS’ye başvurabilirler.Gerek merkezi yerleştirme gerekse özel yetenek sınavıyla öğrenci alan meslek yüksekokulu son sınıf öğrencileri ve mezunları, kendi alanlarındaki özel yetenek sınavı veya merkezi sistemle öğrenci alan lisans programlarına dikey geçiş yapmak istiyorlarsa DGS’ye girmek zorundadırlar. Özel yetenek sınavı ile öğrenci alan lisans programlarına dikey geçiş de merkezi olarak yapılır. Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Akraba Toplulukları Sınavı (TCS) sonuçlarına göre ülkemizdeki meslek yüksekokullarına yerleştirilen adaylardan dikey geçiş yapmak isteyenler DGS’ye girerler, ancak bu adaylar DGS Kılavuzunda yer alan kontenjanlardan yararlanamazlar. Dikey geçiş yapmak istediklerini Yükseköğretim Kuruluna bildiren adayların yerleştirilme istekleri, yerleştirildikleri önlisans programını 2 yılda tamamlamış olmaları, mezuniyet not ortalamalarının en az %60 ve DGS puanlarının tercih ettikleri lisans programına ilgili yılda DGS sonucuna göre en düşük puanla yerleşen adayın puanından en fazla 50 puan altında olması şartıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından değerlendirilir.Açıköğretim ve meslek yüksekokullarının önlisans programlarından mezun olanlardan kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına devam etmek isteyenlerin bu sınava girmeleri gerekmemektedir. Bu durumdaki adaylar kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına doğrudan kayıt hakkına sahiptirler. Bu konudaki başvuruların ilgili yükseköğretim kurumuna yapılması gerekmektedir. Açıköğretim dahil öğretim süresi dört ve daha fazla yıl olan programlardan önlisans diploması alan veya alacak olanlar DGS’ye başvuramazlar.
 

dgs 2008 ile ilgili temel ilkeler ve koşullar
  19.2.2002 tarih ve 24676 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik” ile Yükseköğretim Kurulunun belirlediği uygulama esasları uyarınca, meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarından mezun olan başarılı öğrencilerin örgün öğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmaları ile ilgili sınav ve yerleştirme işlemleri ÖSYM tarafından yürütülmektedir. DGS, yılda bir kez, Temmuz ayında, tek oturumda üniversite rektörlüklerinin bulunduğu kentlerde ve Lefkoşa’da yapılmaktadır.DGS’de sayısal ve sözel bölümden oluşan bir yetenek testi uygulanmaktadır. Sınav süresi 3 saat’dir. (180 dakika)

 dgs 2008 sınav tarihi nedir

·  Dikey Geçiş Sınavına başvurular ne zaman yapılacaktır?
 Başvuru tarihleri basın-yayın organları ve merkezimizin internet sayfasında basın duyuruları ile ilgililere duyurulmaktadır.nİSAN 2008 3.HAFTASI YPILMASI BEKLENMEKTEDİR.      
  ·  Başvurular nerelerden yapılmaktadır?
Başvurular Meslek Yüksekokulları Müdürlükleri, ÖSYM İl Sınav Yöneticilikleri ve AÖF Bürolarından yapılmaktadır.
  ·  Sınav hangi tarihte ve hangi merkezlerde yapılacaktır.
Temmuz 2008 2.HAFTA SONU PAZARA GÜNÜ  Üniversite Rektörlüklerinin bulunduğu kentlerde ve Lefkoşa'da yapılacaktır.
  ·  Sınavda hangi testler uygulanıyor?
Lisans öğrenimindeki başarıda etkili olan sayısal ve sözel içerikli akıl yürütme becerilerinin ölçülmesini amaçlayan bir test uygulanmaktadır. 80 SAYISAL MANTIK,80 SÖZEL MANTIK OLMAK ÜZERE 160 SORULU BİR TEST UYGULANMAKTADIR.
  ·  Sınav süresi ne kadar?
Sınav 180 dakika (3 saat)dır.